Prawa osób Czytanie: 2 minuty

Usunięcie: kiedy przysługuje, a kiedy nie

„Prawo do bycia zapomnianym” nie jest ogólnym roszczeniem o usunięcie. Przysługuje w sześciu przypadkach – i ograniczone jest pięcioma wyjątkami, z których najczęstszym jest ustawowy obowiązek przechowywania.

Roszczenie istnieje nie dlatego, że osoba życzy sobie usunięcia, lecz dlatego, że zachodzi jedna z sześciu podstaw. W praktyce najważniejsza jest pierwsza: cel, dla którego dane zebrano, został spełniony albo odpadł.

Ocena w dwóch krokach

Czy pierwotny cel nadal istnieje albo czy istnieje inna podstawa prawna dla tych danych?
Tak – cel lub podstawa trwaBrak roszczenia o usunięcie. Pozostaje sprawdzić, czy przysługuje sprzeciw z art. 21 albo czy przetwarzanie trzeba ograniczyć.
Nie – oba odpadłyRoszczenie o usunięcie istnieje. Pozostaje tylko sprawdzić, czy zachodzi jeden z pięciu wyjątków – przede wszystkim ustawowy obowiązek przechowywania.
Kolejność ma znaczenie: kto zaczyna od wyjątków, zwykle jakiś znajdzie – podatkowy obowiązek przechowywania dotyczy w jakiś sposób niemal każdego rekordu firmy. Najpierw cel, potem wyjątek.

Sześć podstaw

  • Cel został spełniony albo odpadł.
  • Zgoda została cofnięta i nie ma innej podstawy.
  • Wniesiono sprzeciw i brak nadrzędnych podstaw. Przy marketingu bezpośrednim zawsze.
  • Przetwarzanie było niezgodne z prawem.
  • Obowiązek prawny wymaga usunięcia.
  • Dane zebrano w związku z ofertą skierowaną do dzieci.

Gdy przeszkodą jest obowiązek przechowywania

Najczęstszy konflikt w praktyce: klientka żąda usunięcia, ale faktury podlegają podatkowemu terminowi przechowywania. Rozwiązaniem nie jest odmowa, lecz podzielenie żądania.

Usunąć trzeba wszystko, czego obowiązek nie obejmuje – konto klienta, wpis na newsletter, profil korzystania, notatki kontaktowe. To, co musi zostać zachowane, pozostaje, ale z ograniczonym przetwarzaniem: zablokowane do jakiegokolwiek użytku poza spełnieniem właśnie tego obowiązku.

Przekazanie żądania usunięcia dalej

Jeśli dane opublikowano lub przekazano innym, art. 17 ust. 2 wymaga rozsądnych działań, by doprowadzić do usunięcia także tam. Miernik jest proporcjonalny: wolno uwzględnić dostępną technikę i koszty. Wiadomość do każdego znanego odbiorcy należy jednak do standardu – a to zakłada, że w ogóle odnotowano, do kogo dane trafiły.

Krąg zamyka się na rejestrze czynności przetwarzania: bez listy odbiorców tego obowiązku nie da się spełnić, niezależnie od dobrych chęci.

Opublikowano 14.09.2026

Ten wpis wyjaśnia ogólne zasady i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Powrót do listy